Facendo
honra á nosa lingua e cultura, o país galego celebra, como tódolos anos, o seu día grande O DÍA DAS
LETRAS GALEGAS. Este ano o homenaxe será para o escritor lucense XEXÚS LORENZO VARELA VÁZQUEZ.
A información a continuación redactada foi extraída
da páxina web oficial da "Consellería de Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia",
para ver o artigo completo diríxete o seguinte enlace:
http://centros.edu.xunta.es/iesmontecarrasco/letrasg/lorenzov.htm
" Xesús Lorenzo Varela Vázquez, fillo de emigrantes orixinarios
de Lugo, naceu nun barco que entraba no porto da Habana un 10 de agosto de 1916. Ó pouco é traído a Lugo e participa
xunto con Ramón Piñeiro na fundación da Federación de Mocidades Galeguistas, organización xuvenil
vinculada ao Partido Galeguista. En 1934 marcha a Madrid a estudar Filosofía e Letras, contactando con outros escritores galegos,
como Rafael Dieste e Otero Espasandín. Participa nas Misións Pedagóxicas, un proxecto de dinamización cultural
dentro das reformas educativas da II República: créase un teatro de guiñol, fanse audicións musicais,
proxeccións cinematográficas, exposicións,... Este labor interrómpese en 1936 polo comezo da guerra.
Durante a Guerra Civil Durante a Guerra Civil realiza unha intensa actividade cultural ao servizo da causa republicana, destacando a
súa colaboración coas revistas republicanas Hora de España e El Mono Azul. Participa nos volumes colectivos
Poetas en la España leal (Valencia, 1937) e Homenaje de despedida a las Brigadas Internacionales (1938), con Antonio Machado,
Rafael Alberti, Luis Cernuda e Pablo Neruda, entre outros. Perdida a guerra, marcha a México, fundando e codirixindo a revista
Romance. Tamén colabora coa revista Taller. Publica o libro Elegías españolas (1940) con deseños do pintor
Miguel Prieto, morto no exilio. En 1941 instálase en Bos Aires, entrando en contacto co círculo de exiliados galegos:
Luís Seoane, Arturo Cuadrado, Rafael Dieste. Publica Torres de Amor (1942) con ilustracións de Seoane. Cofunda a revista
literaria De mar a mar e posteriormente xunto con Arturo Cuadrado e Luís Seoane crea e dirixe a revista quincenal Correo Literario,
na que saca á luz sete poemas en castelán e moitos artigos sobre temas artísticos. O seu primeiro libro en galego
é Catro poemas pra catro gravados (1944). Estes poemas acompañaban as xilografías de Seoane no álbum
María Pita e tres retratos medievais. Este libro será reeditado en 1951, acrecentado coa partitura musical do
madrileño Julian Bautista e cunha tradución ao inglés de William Shand. Posteriormente, en 1954, publica Lonxe,
segundo libro de poemas en galego. Realiza unha abondosa actividade como xornalista: críticas de arte, colaboracións
en prensa e radio, edita poemas en castelán para carpetas de Seoane, monografía, ensaios, ... Volta a Galiza no ano 1977
e afíncase en Madrid, onde morre en 1978. Os seus restos foron trasladados a Monterroso en 1981.

A POESÍA DE LORENZO VARELA
Varela forma parte da chamada Xeración do 36 da que forman parte,
entre outros, Álvaro Cunqueiro, Celso Emilio Ferreiro, Aquilino Iglesia Alvariño, Xosé MaDíaz Castro,
Luís Seoane, Xosé María Castroviejo, Xosé María Álvarez Blazquez, etc. É a primeira
xeración da posguerra, a dos universitarios da República que sofren a guerra cando comezan as súas actividades
literarias e políticas. Lorenzo Varela é un símbolo das esquerdas, un dos emblemas da Galiza emigrada, sendo
decisivo para o desenvolvemento da súa obra en galego o encontro cun grupo de intelectuais que asumiran a misión de
preservaren a cultura en lingua galega. Por outro lado, o galego de Lorenzo Varela é un idioma culto, e ao mesmo tempo de gusto
popular. É de destacar a evolución do seu modelo de lingua segundo o paso do tempo e o progreso seguido polo noso idioma,
cousa que non sempre acontece entre os escritores do exilio.
TORRES DE AMOR
Libro de poemas en castelán que tivo problemas
para a súa saída
porque a editorial se negou a publicalo debido ás ideas comunistas do autor. A temática está centrada nas vivencias
da Guerra Civil e na ausencia e saudade provocadas polo afastamento da Terra.
CATRO POEMAS PRA CATRO GRAVADOS
O autor desenvolve unha temática histórica, combinando elementos míticos cos propiamente históricos,
estando os protagonistas dotados de fortes valores positivos
En María Pita enxalza á
heroína na defensa da cidade de A Coruña contra o ataque da flota do navegante inglés
Francis Drake, en 1589. A súa valentía obrigou ós invasores a reembarcar. María das Batallas é
elevada a símbolo do combate pola liberdade.En María Balteira loa a esta famosa e bela soldadeira
galega do século XIII, moi cantada polos trobadores nos Cancioneiros medievais nas súas cantigas, e simboliza para Lorenzo
a loita contra a represión.O poema
Rui Xordo rememora a este fidalgo galego que en 1431 encabezou a revolta antiseñorial contra Nuno Freire de Andrade,
formando a chamada Irmandade. É a primeira Revolta Irmandiña. Foron derrotados no campo de batalla, pero 30 anos despois
renacerá con máis forza o movemento irmandiño.
No cuarto poema, O Touro, descríbese un xuízo
de Deus: o bispo Adaulfo debía demostrar a súa inocencia publicamente expoñéndose á
furia dun touro, que se achegou mainamente a Adaulfo ata pór os cornos nas mans do bispo.
LONXE
É o grande libro da poesía galega no
exilio e nel aparecen dúas liñas temáticas. Unha que ten como núcleo a ausencia da Terra,
o Exilio e a emigración: a emigración como humillación e como penuria económica, o emigrado está
inzado de saudade, pero é consciente da súa explotación como traballador.
Outra liña temática é a de
enxalzamento dos heroes, dos guerrilleiros galegos dos anos 40, xunto con sentimentos de dor pola ausencia dos amigos mortos no
campo de batalla ou a represión. Así, canta a Manuel Ponte, xefe da IV Agrupación de Guerrilleiros de
Galiza, morto nun enfrontamento en 1947 e canta a Manuela Sánchez, muller morta por defender ós guerrilleiros.
En "Compañeiros da miña xeneración mortos ou asesiñados" lembra con dor e saudade ós amigos
mortos na guerra ou durante a represión."
|